Hieronder vind je een aantal bronnen die gebruikt zijn voor de artikelen uit Weet 93 (juni 2025). Ook vind je er extra informatie voor je als je je meer in een onderwerp wilt verdiepen. Klik op de juiste tab hieronder om naar de bronnen van het bijbehorende artikel te gaan.
Ogen tekort: de schepping is te mooi om (niet) waar te zijn
Wetenschappelijke artikelen
- Johnston, I., Dingle, K., Greenbury, S.F. & Louis, A.A. (2022), Symmetry and simplicity spontaneously emerge from the algorithmic nature of evolution, https://www.pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.2113883119
-
Wiens, J.H. (2001) Widespread loss of sexually selected traits: how the peacock lost its spots, TRENDS in Ecology & Evolution, Vol.16 No.9.
- Doolittle, E. (2020) Birdsong and music, Current Biology, Vol. 32, Iss. 20, R1064 – R1066 https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(22)01462-2
Boeken
- Burgess, S. (2003) Ontwikkeling of ontwerp?, Uitgeverij Medema
- Campbell et al. (2020) Biology, A Global Approach, Pearson Education Limited
- Junker, R. & Scherer, S. (2010) Evolutie: het nieuwe studieboek, St. De Oude Wereld
De geschiedenis van het tandenpoetsen
- https://medcraveonline.com/JDHODT/the-evolution-of-a-tooth-brush-from-antiquity-to-present–a-mini-review.html
- https://www.colgate.com/en-us/oral-health/brushing-and-flossing/history-of-toothbrushes-and-toothpastes
- https://www.philips.nl/c-e/pe/elektrische-tandenborstels/sonicare/prestige-9900.html
https://www.kolibree.com/en - https://isgeschiedenis.nl/nieuws/geschiedenis-van-het-tandenpoetsen
- https://historianet.nl/maatschappij/dagelijks-leven/hoe-hielden-onze-voorouders-hun-tanden-schoon-voor-de-tandenborstel
- https://www.ancientpages.com/2015/12/26/ancient-egyptians-invented-toothpaste/
Hiep, hiep, hoera... voor Nicea
De 20 canons van het Concilie van Nicea
| Canon | Inhoud/onderwerp |
| 1 | Eunuchen (gecastreerde mannen) als presbyters en bisschoppen. |
| 2 | Nieuwe bekeerlingen mogen niet snel na hun doop tot presbyter of bisschop worden gemaakt. |
| 3 | Geestelijken mogen niet met vrouwen samenwonen die niet hun moeder, zus of tante zijn. |
| 4 | Het aanstellen van bisschoppen. |
| 5 | Terugkeer van mensen die uit de kerk zijn gezet (geëxcommuniceerd). |
| 6 | Het gebied waarover de patriarchen of aartsbisschoppen zeggenschap hebben. |
| 7 | Een ereplaats voor de bisschop van Jeruzalem. |
| 8 | Het aansluiten van de ‘cathari’ (een van de kerk afgescheiden sekte). |
| 9 | Presbyters met een crimineel verleden. |
| 10 | Presbyters/bisschoppen die tijdens de vervolgingen zeiden geen christen te zijn. |
| 11 | Gelovigen die tijdens de vervolgingen zeiden geen christen te zijn. |
| 12 | Christenen die zich aansluiten bij het Romeinse leger. |
| 13 | Het toedienen van ziekenzalving. |
| 14 | Doopleerlingen (catechumen) die tijdens de vervolgingen zeiden geen christen te zijn. |
| 15 | De standplaats van bisschoppen, presbyters en diakenen. |
| 16 | Idem. |
| 17 | Woekerrente eisen over uitgeleend geld. |
| 18 | De plek van de diaken, in het bijzonder bij het uitreiken van het brood. |
| 19 | Toetreding tot de kerk van de Paulianen (volgelingen van Paulus van Samosata, die onder andere de Drie-eenheid ontkenden). |
| 20 | Staan in plaats van knielen tijdens het gebed in de zondagse vieringen. |
Van Jezus tot Constantijn
De duivel nam het opbloeiend christendom meteen onder vuur
De eerste eeuwen van het christendom waren veelbewogen. Na Jezus’ opstanding groeide het explosief. Eerst sloten veel Joden zich aan, en niet veel later kwam de nieuwe religie ook onder de heidenen in trek. Daarbij hielp het enorm dat er een Romeins Rijk bestond. De relatieve veiligheid en vrede die er heerste en de goede infrastructuur zorgden ervoor dat de apostelen, hun volgelingen, en hun geschriften zich razendsnel door de toenmalig bekende wereld konden verspreiden.
De vreemde, nieuwe religie was de Joodse en Romeinse overheden een doorn in het oog. Zij probeerden het christendom in de kiem te smoren, maar de vroege christenen accepteerden dapper hun marteldood. Deze heldenmoed heeft ongetwijfeld het christendom alleen nog maar sneller doen groeien.
Vervolging
De apostelen gaven leiding. Jakobus in Jeruzalem, Petrus eerst in Alexandrië, daarna vanuit Rome. Johannes ging naar Efeze, en Thomas trok zelfs helemaal naar India. Zij leidden de volgende generatie kerkleiders op en gaven het evangelie aan hen door. Zo werd Timotheüs de bisschop van Efeze en Marcus van Alexandrië. Twee leerlingen van Johannes, Ignatius en Polycarpus, werden de bisschoppen van Antiochië en Smyrna. Ook zij stierven de marteldood, maar niet voor de volgende generatie werd klaargestoomd.
Zo verspreidde het christendom zich gedurende de eerste drie eeuwen van de jaartelling, ondanks de soms zware vervolgingen van de Romeinse keizers. Daar kwam verandering in toen in 313 n.Chr. het Edict van Milaan werd getekend door de co-keizers Constantijn de Grote (van het West-Romeinse Rijk) en Licinius (van het Oost-Romeinse Rijk). In het Edict van Milaan stond dat de christenen niet langer vervolgd mochten worden.
Visioen
In 312 n.Chr. kreeg Constantijn, voorafgaand aan de Slag bij de Milvische Brug, een visioen. Hij zag boven de zon een lichtgevend kruis, met daaronder de woorden in hoc signo vinces, ‘in dit teken zul je overwinnen’. Constantijn begreep hieruit dat hij zich tot het christendom moest bekeren. En inderdaad, hij won de strijd. Hierdoor werd Constantijn keizer van het West-Romeinse Rijk. Na een tijd van burgeroorlog wist hij in 324 ook zijn concullega Licinius te verslaan. Constantijn was nu de christelijke keizer van het hele Romeinse Rijk, dat naar schatting van historicus Rodney Stark in die tijd voor ongeveer 10% uit christenen bestond.
Bronnen
- Philip Schaff, Nicene and Post-Nicene Fathers, Series 2, Volume 14, The Seven Ecumenical Councils
- Jake Whitefield, The Council of Nicaea and the development of the Nicene Creed
- Hartley, The Council of Nicaea, How the First Ecumenical Council Shaped Christianity
- David E. Henderson & Frank Kirkpatrick, Constantine and the Council of Nicaea, Defining Orthodoxy and Heresy in Christianity, 325 C.E.
- Caius Cuţaru, Christianity and Greco-Roman polytheism in the fourth century. The role of Emperor Constantine the Great in the imposition of Christianity
- http://asiaminor.ehw.gr/forms/fLemmaBodyExtended.aspx?lemmaID=10325
- Eirini Artemi, Emperor Constantine and the theology of Christianity from his autocracy to the Second Ecumenical Council
- Henryk Pietras SJ, Council of Nicaea (325), religious and political context, documents, commentaries
- Steve Weidenkopf, The real story of Catholic history, answering twenty centuries of anti-Catholic myths
- Steve Weidenkopf, Timeless, a history of the Catholic Church
Farao met pukkels
Boeken
- Bucaille, M. (1990) Mummies of the pharaohs: modern medical investigations, New York: St. Martin’s Press
Webartikelen
- https://biblearchaeology.org/research/chronological-categories/exodus-era/3147-amenhotep-ii-and-the-historicity-of-the-exodus-pharaoh
- https://biblearchaeology.org/research/chronological-categories/exodus-era/2455-amenhotep-ii-as-pharaoh-of-the-exodus
Video’s
Blik op het onbekende
- https://biblicalscienceinstitute.com/origins/creation-cosmology-confirmed
- The James Webb Space Telescope | Biblical Science Institutehttps://webbtelescope.org/science
- Session 5 – Dr. Jason Lisle: James Webb Telescope
- https://science.nasa.gov/mission/hubble/observatory/hubble-vs-webb/
- https://www.rd.nl/artikel/1086775-waarnemingen-james-webb-zetten-oerknaltheorie-op-losse-schroeven
- https://logos.nl/wp-content/uploads/2018/01/A-Biblical-Creationist-Cosmogony.pdf
- https://biblicalscienceinstitute.com/dr-lisle/
- https://answersresearchjournal.org/cosmology/jwst-data-suggest-new-cosmology/
- https://arxiv.org/abs/2207.12338
- https://www.washingtonpost.com/science/2022/08/26/webb-telescope-space-jupiter-galaxy/
- https://today.uconn.edu/2022/08/early-jwst-survey-sheds-new-light-on-the-first-galaxies/#
- https://discourse.peacefulscience.org/t/the-failure-of-jason-lisles-asc-paradigm/4175
Ogenblik (column)
- https://www.bbc.com/news/articles/c39jj9vkr34o
- https://www.newsmax.com/newsfront/james-webb-space-telescope-k2-18-b-exoplanet/2025/04/16/id/1207201/
- https://www.newscientist.com/article/2477008-astronomers-claim-strongest-evidence-of-alien-life-yet/
- https://www.newscientist.com/article/2477392-claims-of-alien-life-are-overhyped-and-miss-the-real-accomplishment/